Twórczość
tentative music na 159 instrumentów (w siedmiu wersjach – wersja A: na 1 instrument; wersja B: na 5 instrumentów; wersja C: na 9 instrumentów; wersja D: na 15 instrumentów; wersja E: na 19 instrumentów; wersja F: na 59 instrumentów; wersja G: na 159 instrów)
Rok powstania: 1973
Kategoria: Utwory orkiestrowe (I)
Obsada:
Czas trwania: 02' 00" - 39' 00"
Wydanie: MacLellan, 2002 Collsch Edition
Numer w katalogu: I.15 / Numeracja odautorska: 184
Prawykonanie: wersja B: Lwów 11 X 2002 ; wersja E: Warsz. Jesień 20 IX 2004, Zespół Młodzieżowy Polsko-Niemiecki, dyryg. R. Bohn ; wersja na 53 instr. solistyczne: Jelenia Góra 1 IV 2005, Ork. Filh. Dolnośląskiej, dyryg. B. Olędzki | „Bogusław Schaeffer i… gigantomania”. W poszukiwaniu nowych jakości brzmieniowych powojenna awangarda muzyczna często eksperymentowała ze skalą aparatu wykonawczego. Dla Bogusława Schaeffera zjawisko to nie wynikało jednak z chęci monumentalizacji dzieła w sensie romantycznym, lecz z czysto analitycznej potrzeby zbadania ostatecznych granic polifonii i wielokształtności. Kompozytora frapowało badanie momentu, w którym maksymalne nagromadzenie zindywidualizowanych głosów wymyka się tradycyjnej percepcji, stając się potężną, wibrującą masą dźwiękową – swoistym „oceanem muzyki”. Eksploracja takich makrostruktur wymagała niezwykle rygorystycznego planowania. Najbardziej radykalnym urzeczywistnieniem tych poszukiwań jest projekt „tentative music” (muzyka próbna). Tytuł utworu zapisano celowo małymi literami, co ironicznie kontrastuje z jego gigantycznym wymiarem. Kompozycja została zaprojektowana w sześciu wariantach obsadowych, opartych na symetrii cyfr: na 1, 5, 9, 15, 59 oraz docelowo aż 159 instrumentów. Każdy instrument realizuje tę samą, ogólną formę przedstawioną w postaci diagramu, jednak materiał wewnątrz tej formy jest skrajnie zróżnicowany. W pełnej wersji absolutnie każdy instrument posiada w pełni autonomiczną partię. Obok głosów wiodących, nasyconych skomplikowanym materiałem (jak obój czy fortepian), kompozytor równouprawnia instrumenty o ograniczonej skali lub przedmioty codziennego użytku (np. butelki). Schaeffer przyrównał ten utwór do funkcjonowania wielkiego miasta, w którym krzyżują się niezależne losy ludzi o różnym pochodzeniu i profesjach. Taki 159-głosowy kontrapunkt nie jest chaosem, lecz rygorystycznym testem generalnej harmonii. Dzieło wymaga żelaznej dyscypliny i udowadnia, że zderzenie tak wielu niezależnych struktur tworzy nową, autonomiczną jakość akustyczną.
Schaeffer Non Stop
Schaeffer Non Stop to jedyna w swoim rodzaju aplikacja mobilna oparta na jednej z najsłynniejszych partytur graficznych Bogusława Schaeffera.
Zapoznaj się z aplikacją Schaeffer Non Stop
Niektóre moje sztuki latami leżały w szufladzie. Nie wiedziała o nich ani żona, ani pies. Pierwsza, jaką napisałem, nosiła tytuł Webern. Miałem wtedy dwadzieścia sześć lat. Anton Webern, ojciec nowej muzyki, był fizycznie podobny do mojego ojca, i to właśnie bardzo mi się spodobało.
Aurea Porta - Fundacja Przyjaciół Sztuk
Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA powstała w roku 2001. Założycielem był Marek Frąckowiak, aktor schaefferowski. Krystyna Gierłowska, dyrektor kreatywna, i Ewa Złotowska, prezes, z niewielką pomocą przyjaciół Przyjaciół Sztuk, kontynuują zapoczątkowane przez niego dzieło, między innymi sprawując opiekę nad spuścizną (archiwum) Bogusława Schaeffera. Kochanych interesariuszy podejmują w MDM-owskim lokalu z tarasem ze sgraffito.
ZAiKS - Partner
Instytut Teatralny
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Fonogramy dzięki uprzejmości
