Twórczość
Model IV (grafika muzyczna) na fortepian
Rok powstania: 1963
Kategoria: Emotywografy (XXII)
Obsada: Fortepian
Czas trwania:
Wydanie: Wiedeń 1975 Ariadne
Numer w katalogu: XXII.1 / Numeracja odautorska: 87
Prawykonanie: Paryż 10 III 1968, fort. M. Mietelski | „Bogusław Schaeffer i… grafika muzyczna”. W dążeniu do odkrywania nowych rejonów ekspresji i niespotykanej organizacji materiału dźwiękowego Bogusław Schaeffer szybko dostrzegł ograniczenia tradycyjnego zapisu nutowego. Zwykła pięciolinia okazywała się niewystarczająca do zdefiniowania zjawisk nieokreślonych wprost co do wysokości czy czasu trwania dźwięku, a skrajne zagęszczenie zapisu nierzadko prowadziło do frustracji wykonawców. Będąc artystą obdarzonym zdolnościami plastycznymi, Schaeffer podjął eksperymenty z nową notacją, tworząc dzieła oparte na diagramach, własnej stenografii, a wreszcie na czystej grafice muzycznej. W tym ujęciu partytura przestawała być suchą instrukcją techniczną do mechanicznego odczytania, a stawała się komunikatem wizualnym. Zapis graficzny nie był dla kompozytora pretekstem do warsztatowej niedbałości, lecz zmuszał wykonawcę do radykalnej zmiany percepcji. Instrumentalista, widząc przed sobą formy, znaki czy układy linii, musiał na bieżąco je interpretować, dokonując przekładu wizualnej idei na konkretne parametry wykonawcze: gęstość, dynamikę czy rodzaj ataku. Najbardziej jaskrawym i radykalnym urzeczywistnieniem tej koncepcji w dorobku kompozytora jest „Model IV na fortepian” (prawykonany m.in. w Paryżu w marcu 1969 roku przez Marka Mietelskiego). Utwór ten należy do wąskiej, stworzonej przez Schaeffera grupy kompozycji określanych mianem „emotywografów”. Rewolucjonizuje on samo czytanie muzyki w samej jej istocie – partyturę śledzi się nie od lewej do prawej strony, lecz z góry na dół, co jest bezpośrednim, fizycznym odwzorowaniem układu klawiatury fortepianu znajdującej się przed grającym pianistą. Każde poprawne wykonanie tak zanotowanego utworu przynosi więc całkowicie unikalną strukturę foniczną.
Filmy
Model IV
Producent: Filip Gołdanowski
Obsada: Fortepian
Schaeffer Non Stop
Schaeffer Non Stop to jedyna w swoim rodzaju aplikacja mobilna oparta na jednej z najsłynniejszych partytur graficznych Bogusława Schaeffera.
Zapoznaj się z aplikacją Schaeffer Non Stop
Moje sztuki przetłumaczono na kilkanaście języków. Wystawiano je w takich miejscach, jak Osaka, Melbourne czy Bogota. Tylko w Teatrze STU Scenariusz dla trzech aktorów grano chyba ze czterysta razy.
Aurea Porta - Fundacja Przyjaciół Sztuk
Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA powstała w roku 2001. Założycielem był Marek Frąckowiak, aktor schaefferowski. Krystyna Gierłowska, dyrektor kreatywna, i Ewa Złotowska, prezes, z niewielką pomocą przyjaciół Przyjaciół Sztuk, kontynuują zapoczątkowane przez niego dzieło, między innymi sprawując opiekę nad spuścizną (archiwum) Bogusława Schaeffera. Kochanych interesariuszy podejmują w MDM-owskim lokalu z tarasem ze sgraffito.
ZAiKS - Partner
Instytut Teatralny
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Fonogramy dzięki uprzejmości
