Twórczość
Ekstrema na 10 instrumentów
Rok powstania: 1957
Kategoria: Utwory na 5 do 11 instrumentów (V)
Obsada:
Czas trwania:
Wydanie: 1962 Ahn & Simrock
Numer w katalogu: Sch. 39 / Numeracja odautorska: 39
Prawykonanie: Warszawa, 22 XI 1988, dyryg. L. Segerstam ; Warsz. Jesień 21 IX 1991, zespół instr., dyryg. M. Nowakowski | „Bogusław Schaeffer i… ekstrema”. Istotnym elementem warsztatu Bogusława Schaeffera było bezkompromisowe testowanie fizycznych i akustycznych barier instrumentów oraz percepcji samych wykonawców. Kompozytor wychodził z założenia, że tradycyjne sposoby gry oraz tak zwane bezpieczne, środkowe rejestry zostały już całkowicie wyeksploatowane w toku historii muzyki. W poszukiwaniu nowych wartości brzmieniowych konsekwentnie narzucał muzykom zadania operujące na skrajach ich możliwości. Aby muzyka mogła się odnowić, musiała prowokować, zmuszając instrumentalistę do porzucenia wyuczonych nawyków i penetrowania obszarów dotąd omijanych jako zbyt ryzykowne. Pionierskim manifestem tej postawy badawczej jest utwór z 1956 roku, zatytułowany wprost „Ekstrema na 10 instrumentów”. Radykalizm tego dzieła ujawnia się już na poziomie obsady, na którą składa się pięć par niezwykle rzadko zestawianych ze sobą instrumentów o charakterze uderzeniowym i klawiszowym: dwie ksylorimby, dwa klawesyny, dwie czelesty, dwa wibrafony i dwa fortepiany. Ten wymóg organizacyjny sprawił, że skompletowanie zespołu było niezwykle trudne, co wywoływało niezrozumienie ówczesnej krytyki (partyturę wydano m.in. w Paryżu i Niemczech). Co równie istotne, w kompozycji tej Schaeffer dążył do uwolnienia się od dyktatu konkretnych wysokości dźwięku. Zastosował tu po raz pierwszy nowatorską notację beznutową. Brak tradycyjnej pięciolinii pozwalał wykonawcom skupić się na odczytywaniu precyzyjnych dyspozycji dotyczących kierunków, interwałów i dynamiki. Partytura bezwzględnie zmuszała instrumentalistów do poruszania się wyłącznie w skrajnie wysokich i skrajnie niskich rejestrach ich instrumentów. „Ekstrema” stanowią rygorystyczny eksperyment, ukazujący starcie abstrakcyjnej wizji twórcy z fizycznym oporem materii dźwiękowej.
Multimedia
Wykonanie:
Produkcja:
Data: 1991-09-21
Opis:
Wykonanie:
Produkcja: Polskie Radio Nagr. Warszawa, Filharmonia Narodowa
Data: 1988-11-22
Opis: Koncert publiczny
Rekordy w niniejszej bazie stanowią odzwierciedlenie pozycji ze spisu przygotowanego przez dr Jadwigę Hodor, a opublikowanego w albumie pt. 'Grafiki Bogusława Schaeffera'. Sześćdziesięciolecie twórczości kompozytorskiej (Państwowy Instytut Wydawniczy, Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA). Jadwiga Hodor pracowała nad ww. spisem od roku 1970, we współpracy z kompozytorem. Zaktualizowana wersja będzie stanowiła część poświęconej Schaefferowi autorskiej monografii (w procesie wydawniczym).
Schaeffer Non Stop
Schaeffer Non Stop to jedyna w swoim rodzaju aplikacja mobilna oparta na jednej z najsłynniejszych partytur graficznych Bogusława Schaeffera.
Zapoznaj się z aplikacją Schaeffer Non Stop
Jest nas dwóch: ja, i opinia o mnie. A moja opinia jest taka, że problematykę nowej muzyki tworzą dzieła kilku zaledwie muzyków współczesnych. Oni to, dzięki swym potężnym dyspozycjom twórczym, są w stanie przeobrazić świat dźwiękowy w stopniu nieosiągalnym dla tych wszystkich, którzy zaledwie korzystają ze zdobyczy przewrotu dokonanego przez wielkie indywidualności. Tak się już dzieje, że prawdziwi twórcy działają w cieniu, przesłonięci rozgłosem i popularnością kompozytorów, którzy w rozwoju muzyki spełniają rolę drugorzędną. Innymi słowy, dzieli się muzyka na twórczość rzeczywistą, i twórczość reprodukcyjną, powielającą to, co jest udziałem wybranych jednostek.
Aurea Porta - Fundacja Przyjaciół Sztuk
Fundacja Przyjaciół Sztuk AUREA PORTA powstała w roku 2001. Założycielem był Marek Frąckowiak, aktor schaefferowski. Krystyna Gierłowska, dyrektor kreatywna, i Ewa Złotowska, prezes, z niewielką pomocą przyjaciół Przyjaciół Sztuk, kontynuują zapoczątkowane przez niego dzieło, między innymi sprawując opiekę nad spuścizną (archiwum) Bogusława Schaeffera. Kochanych interesariuszy podejmują w MDM-owskim lokalu z tarasem ze sgraffito.
ZAiKS - Partner
Instytut Teatralny
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących
z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Fonogramy dzięki uprzejmości
